Hoofstuk 1. Die Ekonomiese Probleem: Behoeftes, Begeertes en Skaarste GRATIS
Elke mens en elke land staar dieselfde basiese uitdaging in die gesig: daar is nooit genoeg van alles vir almal nie. Dit is die kern van die ekonomiese probleem.
1.1 Behoeftes en begeertes
Behoeftes is die dinge wat ons moet hê om te oorleef, soos kos, skoon water, skuiling en klere. Begeertes is dinge wat ons graag wil hê maar sonder kan klaarkom, soos 'n slimfoon, lekkers of 'n vakansie. Almal het behoeftes, en byna almal het baie begeertes daarby.
1.2 Skaarste
Ons begeertes is byna onbeperk, maar die hulpbronne wat gebruik word om hulle te bevredig, soos geld, tyd en materiaal, is beperk. Wanneer beperkte hulpbronne onbeperkte begeertes ontmoet, is die gevolg skaarste. Skaarste is die basiese ekonomiese probleem, en dit raak mense, besighede en regerings gelyk.
1.3 Keuses en geleentheidskoste
Weens skaarste kan ons nie alles hê nie, daarom moet ons keuses maak. Elke keuse beteken om iets prys te gee. Die waarde van die naasbeste ding wat jy prysgee, word die geleentheidskoste van jou keuse genoem.
Uitgewerkte voorbeeld
Jy het R50 en jy kan óf 'n boek óf 'n fliekkaartjie koop, maar nie albei nie. Jy kies die boek. Wat is die geleentheidskoste? Dit is die fliekkaartjie, want dit is die naasbeste ding wat jy prysgegee het om die boek te kry.
Algemene foute
- Om behoeftes en begeertes te verwar. 'n Behoefte is nodig vir oorlewing; 'n begeerte nie.
- Om te dink skaarste beteken daar is glad niks nie. Dit beteken daar is nie genoeg om elke begeerte te bevredig nie.
- Om te vergeet dat die geleentheidskoste die ding is wat prysgegee word, nie die geld wat bestee word nie.
Oefening
- Gee een voorbeeld van 'n behoefte en een voorbeeld van 'n begeerte.
- Wat is skaarste?
- Wat word bedoel met geleentheidskoste?
Oplossings
- Behoefte: kos of water; begeerte: 'n slimfoon of lekkers (enige redelike antwoord).
- Beperkte hulpbronne wat onbeperkte begeertes ontmoet, sodat daar nie genoeg is vir almal nie.
- Die waarde van die naasbeste ding wat jy prysgee wanneer jy 'n keuse maak.
Opsomming
Behoeftes is dinge wat ons moet hê om te oorleef, terwyl begeertes dinge is wat ons graag wil hê. Omdat hulpbronne beperk is maar begeertes onbeperk, staar ons skaarste in die gesig, die basiese ekonomiese probleem. Skaarste dwing ons om keuses te maak, en die naasbeste ding wat ons prysgee wanneer ons kies, is die geleentheidskoste.