Hoofstuk 1. Luister en Praat: Mondelinge Kommunikasie GRATIS
Mondelinge kommunikasie is die vaardigheid wat jy elke dag gebruik, tuis, in die klaskamer en later op ’n werkplek. In Graad 8 leer jy om doelgerig te luister en te praat, wat beteken jy luister met ’n spesifieke rede voor oë, om inligting te versamel, ’n argument te evalueer of net om te verstaan wat iemand voel.
Doelgerigte luister
Aktiewe luister is meer as net om stilte te bewaar terwyl iemand anders praat. Dit sluit in dat jy oogkontak behou, gepaste kopknikke gee en aan die einde ’n opsomming kan gee van wat gesê is. Wanneer ’n onderwyser byvoorbeeld ’n stel instruksies vir ’n groepwerktaak verduidelik, moet jy luister vir die hoofpunte: wat moet gedoen word, teen wanneer, en hoe sal dit beoordeel word. ’n Goeie luisteraar kan ook onderskei tussen feite en menings in wat gesê word.
Voordragte lewer
’n Voordrag is ’n voorbereide toespraak wat voor ’n gehoor gelewer word, dikwels oor ’n onderwerp soos ’n gunsteling-boek, ’n plaaslike gemeenskapsprojek of ’n persoonlike ervaring. Goeie voorbereiding beteken jy skryf eers aantekeninge op kaartjies, oefen die voordrag hardop, en let op jou spoed, nie te vinnig uit senuweeagtigheid nie, en nie te stadig dat die gehoor verveeld raak nie. Variasie in stemtoon hou die gehoor se aandag: ’n opgewonde deel van die storie kan met meer energie gelewer word, terwyl ’n ernstige punt stadiger en sagter gepraat kan word.
Groepbesprekings
In ’n groepbespreking werk verskeie leerders saam om ’n probleem op te los of ’n onderwerp te bespreek, soos of selfone in die klaskamer toegelaat moet word. Elke lid kry ’n kans om te praat, en dit is belangrik om ander se punte te erken voordat jy jou eie mening bysit, byvoorbeeld deur te sê: ek verstaan wat jy bedoel, maar ek dink ook dat... Onderbreek nooit iemand wat nog praat nie, en probeer om die bespreking op koers te hou as dit afdwaal van die onderwerp.
Onderhoude voer
’n Onderhoud is wanneer een persoon vrae aan ’n ander stel om inligting in te samel, byvoorbeeld wanneer ’n leerder ’n grootouer oor hulle skooldae uitvra vir ’n projek. Voorbereide, oop vrae (vrae wat nie net met ja of nee beantwoord kan word nie) lok ryker antwoorde uit. ’n Goeie onderhoudvoerder luister ook na die antwoorde en vra opvolgvrae in plaas daarvan om net af te lees van ’n lys.
Toon en register
Toon verwys na die gevoel of houding wat jou stem oordra, vriendelik, ernstig, sarkasties of formeel. Register is die vlak van formaliteit wat jy gebruik, en dit verander na gelang van die situasie. Jy praat met ’n ander register met jou beste vriend as met die skoolhoof. In ’n formele voordrag gebruik jy volsinne en vermy jy omgangstaal soos “ekke” of te veel invulwoorde soos “nou ja”.
Liggaamstaal
Nie-verbale kommunikasie, jou postuur, gesigsuitdrukkings en handgebare, sê dikwels net soveel as jou woorde. Gekruiste arms kan afgeslote voorkom, terwyl ’n regop postuur en oopgevoude hande selfvertroue uitstraal. Oogkontak met verskillende dele van die gehoor, eerder as om net na een persoon of na jou aantekeninge te staar, help om die hele klas betrokke te hou. Deur bewustelik te oefen om jou liggaamstaal by jou boodskap te laat pas, word jy ’n baie sterker mondelinge kommunikeerder.