Hoofstuk 1. Heelgetalle: Tel, Orden en Plekwaarde GRATIS
Tel in verskillende stappe
Tot nou toe het jy seker meestal met getalle tot vier of vyf syfers gewerk. In Graad 5 brei ons dit uit na getalle met ses syfers, soos 348 219 of 900 000. 'n Getal met ses syfers kan wissel van 100 000 tot 999 999. Dink byvoorbeeld aan die inwonertal van 'n groot Suid-Afrikaanse dorp, of die aantal toeskouers wat 'n groot rugbywedstryd by 'n stadion bywoon – sulke getalle het dikwels ses syfers.
Ons kan ook in verskillende stappe tel, nie net in eenhede nie. Jy kan vorentoe of agtertoe tel in stappe van 2, 3, 5, 10, 25, 50 of selfs 100. As jy byvoorbeeld in stappe van 25 tel, gaan dit so: 25, 50, 75, 100, 125... Dit help jou om patrone in getalle raak te sien en is baie nuttig wanneer jy geld tel, soos R25-note of 50c-muntstukke.
Plekwaarde: watter syfer beteken wat?
Elke syfer in 'n getal het 'n plekwaarde wat afhang van waar dit in die getal staan. Kyk na die getal 348 219:
- Die 3 staan in die honderdduisende-plek en beteken 300 000
- Die 4 staan in die tienduisende-plek en beteken 40 000
- Die 8 staan in die duisende-plek en beteken 8 000
- Die 2 staan in die honderde-plek en beteken 200
- Die 1 staan in die tiene-plek en beteken 10
- Die 9 staan in die eenhede-plek en beteken 9
Wanneer ons 'n getal so uitmekaar haal, noem ons dit uitgebreide notasie: 348 219 = 300 000 + 40 000 + 8 000 + 200 + 10 + 9. Dit help jou verstaan hoekom die 3 in hierdie getal soveel meer werd is as die 3 in 'n getal soos 3 421.
Vergelyk en orden getalle
Om getalle te vergelyk, gebruik ons die tekens < (kleiner as), > (groter as) en = (gelyk aan). Byvoorbeeld: 245 600 > 198 400, want as jy die eerste syfers vergelyk, is 2 groter as 1. Wanneer jy 'n hele lys getalle moet orden, is dit maklikste om eers na die syfer met die grootste plekwaarde te kyk, en eers dieper te kyk as daardie syfers dieselfde is.
Afrond na die naaste 10, 100 of 1 000
Ons rond getalle af om vinnig te kan skat en makliker te kan werk. Om af te rond na die naaste 10, kyk jy na die syfer in die eenhede-plek: as dit 5 of meer is, rond jy op; as dit minder as 5 is, rond jy af. Dieselfde reël geld vir afrond na die naaste 100 (kyk na die tiene-syfer) en na die naaste 1 000 (kyk na die honderde-syfer). Byvoorbeeld, 3 847 rond af na 3 850 (naaste 10), na 3 800 (naaste 100) en na 4 000 (naaste 1 000).