Hoofstuk 1. Wat is Geskiedenis? Bronne, Tyd en Bewyse GRATIS
1.1 Wat is geskiedenis?
Geskiedenis is die studie van dinge wat in die verlede gebeur het. Wanneer ons geskiedenis leer, probeer ons uitvind hoe mense lank gelede geleef het, wat hulle geglo het en hoe hulle wêreld verander het. Geskiedenis help ons verstaan hoekom dinge vandag is soos hulle is. 'n Historikus is iemand wat die verlede bestudeer deur baie vrae te vra en bewyse noukeurig te ondersoek.
1.2 Verskillende soorte bronne
Om iets oor die verlede te weet, het historici bronne nodig. 'n Bron is enigiets wat vir ons inligting oor die verlede gee. Daar is verskillende soorte bronne:
- Geskrewe bronne - briewe, dagboeke, koerante en boeke wat lank gelede geskryf is.
- Mondelinge bronne - stories wat mense vertel, soos wanneer 'n ouma vir haar kleinkind vertel hoe sy grootgeword het.
- Visuele bronne - foto's, skilderye en kaarte wat wys hoe iets of iemand gelyk het.
- Voorwerpe - dinge soos potte, gereedskap of munte wat mense agtergelaat het.
1.3 Argeoloë en bewyse
'n Argeoloog is iemand wat oorblyfsels van die verlede opgrawe, soos ou geboue, potte of bene. Deur hierdie voorwerpe noukeurig te bestudeer, kan argeoloë en historici aflei hoe mense lank gelede geleef, gewerk en geëet het. Net soos 'n speurder wat leidrade ondersoek, moet historici altyd vra wie hierdie bron gemaak het, wanneer, en of ons dit kan vertrou.
1.4 Hoe ons oor tyd praat
Wanneer ons oor geskiedenis praat, gebruik ons spesiale woorde vir tyd. Lank gelede beteken iets het baie jare of selfs eeue terug gebeur. Onlangs beteken iets het nie lank gelede gebeur nie. Die verlede is alles wat reeds gebeur het, en die hede is nou, vandag. Historici verdeel die verlede dikwels in tydperke om dit makliker te maak om te verstaan.
1.5 Tydlyne en jaartalle
'n Tydlyn is 'n lyn wat gebeurtenisse in die volgorde wys waarin hulle gebeur het, van die oudste tot die jongste. Tydlyne help ons sien hoe lank gelede iets gebeur het en watter gebeurtenis eerste plaasgevind het. Wanneer ons na 'n jaartal soos duisend jaar voor Christus kyk, weet ons dit is baie lank gelede. In hierdie jaar gaan jy leer om soos 'n historikus te dink: om vrae te vra, bronne te ondersoek en bewyse te gebruik om die verlede te verstaan.