Hoofstuk 1. Kaarte, planne en die voëlvlug-aansig GRATIS
1.1 Wat is geografie?
Geografie is die studie van plekke - hoe hulle lyk, waar hulle is en hoe mense daar leef. In hierdie hoofstuk begin ons by een van die belangrikste vaardighede in geografie: hoe om 'n plek van bo af te sien en dit op papier voor te stel.
1.2 'n Voorwerp, 'n foto en 'n plan
Dink aan jou klaskamer. As jy daarin staan, sien jy die regte voorwerp - die tafels, stoele en bord voor jou. As iemand 'n foto van die kant af neem, sien jy hoe dinge lyk wanneer jy reg langs hulle staan. Maar 'n plan is anders. 'n Plan word geteken asof jy reg bo die klaskamer sweef en af kyk, soos 'n voël wat oor 'n dorp vlieg. Ons noem dit die voëlvlug-aansig.
Wanneer jy van bo af kyk, sien jy net die vorm van elke voorwerp: 'n tafel lyk soos 'n reghoek, 'n ronde asblik lyk soos 'n sirkel. Al die hoogte verdwyn - jy sien net waar dinge lê ten opsigte van mekaar.
1.3 Jou eie plan teken
Om 'n plan te teken, moet jy jou verbeel dat jy bo die kamer of ruimte hang. Begin met die mure as die buitenste lyne. Teken dan elke groot voorwerp as 'n eenvoudige vorm op sy regte plek. 'n Bed in jou slaapkamer word 'n reghoek langs een muur; 'n deur word 'n oop gaping met 'n kwartsirkel wat wys hoe dit swaai.
Onthou: 'n plan word altyd kleiner as die regte grootte geteken, sodat dit op 'n bladsy pas. Ons noem dit "op skaal" teken - alles word ewe veel verklein, sodat die plan nog steeds die regte verhoudinge wys.
1.4 Van plan na kaart
'n Lugfoto is 'n regte foto wat vanuit 'n vliegtuig of satelliet reg bo 'n plek geneem is. As jy 'n lugfoto van jou dorp langs 'n kaart van dieselfde dorp sit, sal jy sien hulle wys dieselfde plekke - paaie, geboue, riviere - maar op verskillende maniere. Die lugfoto wys hoe dinge regtig lyk van bo, met alle skaduwees en kleure. Die kaart gebruik eenvoudige lyne, vorms en simbole om dieselfde plekke te wys, sodat dit maklik is om te lees.
'n Kaart is dus 'n tekening van 'n plek soos dit van bo af sou lyk, maar baie kleiner as in die werklikheid geteken. Dit is die grondslag waarop al die ander kaartvaardighede wat jy vanjaar leer, gebou word.
- 'n Voorwerp is die regte ding self.
- 'n Foto van die kant af wys hoe iets lyk as jy langs dit staan.
- 'n Plan of kaart wys 'n plek van reg bo af, kleiner as in werklikheid.