Hoofstuk 1. Komplekse getalle GRATIS
1.1 Wat is 'n komplekse getal?
In vroeëre grade kon ons nie die vierkantswortel van 'n negatiewe getal bereken nie, want geen reële getal in die kwadraat gee 'n negatiewe antwoord nie. Tegniese Wiskunde brei die getallestelsel uit deur die imaginêre eenheid \( i \) in te voer, waar \( i = \sqrt{-1} \) en dus \( i^2 = -1 \). 'n Komplekse getal word geskryf in die vorm \( a + bi \), waar \( a \) die reële deel is en \( b \) die imaginêre deel. Byvoorbeeld is \( 3 + 4i \) 'n komplekse getal met reële deel \( 3 \) en imaginêre deel \( 4 \).
1.2 Optel, aftrek en vermenigvuldig
Ons hanteer \( i \) net soos 'n gewone veranderlike, maar vervang \( i^2 \) altyd met \( -1 \). Om op te tel of af te trek, kombineer ons die reële dele en die imaginêre dele afsonderlik.
Voorbeeld 1: Bereken \( (2 + 3i) + (4 - 5i) \). Ons tel die reële dele: \( 2 + 4 = 6 \), en die imaginêre dele: \( 3 - 5 = -2 \). Die antwoord is \( 6 - 2i \).
By vermenigvuldiging brei ons uit soos met hakies en vervang dan \( i^2 = -1 \). Byvoorbeeld: \( (2 + 3i)(1 - 4i) = 2 - 8i + 3i - 12i^2 = 2 - 5i + 12 = 14 - 5i \).
1.3 Die komplekse toegevoegde
Die komplekse toegevoegde (konjugaat) van \( a + bi \) is \( a - bi \); ons verander net die teken van die imaginêre deel. Ons skryf dit as \( \overline{z} \). Wanneer ons 'n komplekse getal met sy toegevoegde vermenigvuldig, kry ons altyd 'n reële getal: \( (a + bi)(a - bi) = a^2 + b^2 \).
1.4 Deling
Om deur 'n komplekse getal te deel, vermenigvuldig ons die teller en die noemer met die toegevoegde van die noemer. So verdwyn die \( i \) uit die noemer.
Voorbeeld 2: Bereken \( \frac{2}{1 + i} \). Vermenigvuldig bo en onder met \( 1 - i \): \( \frac{2(1 - i)}{(1 + i)(1 - i)} = \frac{2 - 2i}{1 + 1} = \frac{2 - 2i}{2} = 1 - i \).
1.5 Die Argand-diagram en modulus
Ons stel 'n komplekse getal voor as 'n punt op 'n Argand-diagram: die horisontale as is die reële as en die vertikale as is die imaginêre as. Die getal \( 3 + 4i \) lê by die punt \( (3;4) \). Die modulus is die afstand van die oorsprong tot daardie punt en word bereken met \( |z| = \sqrt{a^2 + b^2} \). Vir \( 3 + 4i \) is \( |z| = \sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5 \).
Onthou ook dat die magte van \( i \) in 'n siklus van vier herhaal: \( i^1 = i \), \( i^2 = -1 \), \( i^3 = -i \) en \( i^4 = 1 \). Hierdie patroon help om enige mag van \( i \) vinnig te vereenvoudig.