Volledige Graad 12 Geskiedenis-studiegids in Afrikaans, belyn met die KABV-kurrikulum. 17 hoofstukke met verduidelikings, uitgewerkte voorbeelde, oefeninge met oplossings, en oorspronklike oefenvraestelle met memorandums.

Hoofstukke

Hoofstuk 1. Hoe om Geskiedenis in Graad 12 te Studeer: Bronne, Vaardighede en die Finale Eksamen GRATIS

Geskiedenis in Graad 12 gaan nie oor die memorisering van 'n lys datums nie. Dit gaan daaroor om soos 'n historikus te leer dink. Dink aan 'n leerder in Soweto wat die Hector Pieterson-gedenkteken besoek, 'n museumbyskrif lees, na die beroemde foto van 16 Junie 1976 kyk, en dan 'n grootouer wat daar was, onderhoud voer. Elkeen hiervan is 'n bron, en elkeen vertel 'n effens ander storie. Die vaardigheid wat die Nasionale Senior Sertifikaat (NSS) eksamen beloon, is die vermoë om hierdie bronne teen mekaar op te weeg, om te vra wie hulle gemaak het en waarom, en om 'n ondersteunde argument te bou. Hierdie hoofstuk leer jou die metode wat jy op elke onderwerp van die res van die jaar sal toepas, van die Koue Oorlog tot die koms van demokrasie.

1.1 Primêre en sekondêre bronne

'n Primêre bron is bewyse wat tydens die gebeurtenis geskep is deur iemand wat daaraan deelgeneem of dit aanskou het: 'n 1976-koerant, 'n toespraak, 'n foto, 'n dagboek, of 'n amptelike regeringsdokument. 'n Sekondêre bron word later geskep deur iemand wat die gebeurtenis bestudeer: 'n handboek, 'n dokumentêr, of 'n historikus wat 'n artikel skryf. Albei is nuttig, maar hulle beantwoord verskillende vrae. 'n Primêre bron gee jou die rou stem van die verlede; 'n sekondêre bron gee jou ontleding en konteks.

Voorbeeld: Jy ontvang twee items oor 'n staking by 'n Suid-Afrikaanse myn. Item A is 'n brief wat 'n stakende werker in 1987 geskryf het. Item B is 'n handboekparagraaf van 2015 wat die staking verduidelik. Stap 1: klassifiseer hulle - A is primêr, B is sekondêr. Stap 2: vra waarvoor elkeen is - A wys hoe 'n werker gevoel het, B verduidelik oorsake en gevolge. Stap 3: gebruik A vir emosie en detail, en gebruik B om te toets of die werker se siening by die wyer patroon pas.

1.2 Betroubaarheid, vooroordeel en bruikbaarheid

Geen bron is outomaties waar nie. Om 'n bron te beoordeel, vra jy drie verbonde vrae:

Betroubaarheid: Hoe waarskynlik is dit dat die inligting akkuraat is? Wie het dit geskep, wanneer, en was hulle in 'n posisie om te weet?
Vooroordeel: Het die skepper 'n rede om net een kant voor te stel? 'n Apartheidsregering se persverklaring en 'n verbode bevrydingspamflet oor dieselfde gebeurtenis sal elk verskillende feite beklemtoon.
Bruikbaarheid: 'n Bevooroordeelde bron is steeds nuttig. 'n Propagandaplakkaat is swak bewys van wat werklik gebeur het, maar uitstekende bewys van wat die makers wou hê mense moet glo.

Die kerngedagte is dat beperkings nie 'n bron waardeloos maak nie. Hulle vertel jou wat die bron kan en nie kan bewys nie.

1.3 Die geskiedenisvaardighede wat die eksamen toets

Die NSS Geskiedenis-eksamen bestaan uit twee vraestelle. Vraestel 1 is brongebaseerd, en Vraestel 2 is opstelgebaseerd, hoewel albei vraestelle bronwerk en skryfwerk bevat. Oor albei moet jy vier kernvaardighede toon:

Onttrekking: die vind en aanhaal van die presiese inligting wat 'n bron gee.
Verduideliking: om daardie inligting in jou eie woorde te stel en te verduidelik wat dit beteken.
Ontleding en interpretasie: om die boodskap, toon of doel agter 'n bron uit te werk, insluitend spotprente en foto's.
Sintese: om verskeie bronne met jou eie kennis te kombineer om 'n gebalanseerde gevolgtrekking te bereik.

Voorbeeld: 'n Onttrekkingsvraag van 2 punte vra: "Watter twee redes gee die bron vir die protes?" Jy verdien punte deur die twee redes direk uit die bron aan te haal - een punt elk. 'n Ontledingsvraag van 6 punte vra jou om twee bronne te vergelyk, dus moet jy verduidelik waar hulle saamstem, waar hulle verskil, en waarom, met bewyse uit elkeen.

1.4 Werk met die puntetoekenning

Punte is 'n kaart. 'n Vraag van 2 punte benodig twee duidelike punte; 'n vraag van 4 punte benodig vier. As jy 'n paragraaf vir 'n 2-punt-vraag skryf, mors jy tyd, en as jy een reël vir 'n 6-punt-vraag skryf, verloor jy punte. Let op die opdragwoorde: "identifiseer" of "noem" wil 'n kort feit hê, "verduidelik" wil redes hê, en "lewer kommentaar op" of "in watter mate" wil 'n oordeel hê wat deur bewyse uit die bronne ondersteun word.

1.5 Beplanning van die brongebaseerde antwoord en die opstel

Vir bronvrae, lees eers die vraag, lees dan die bron met daardie vraag in gedagte en onderstreep relevante woorde. Vir opstelle beloon die eksamen 'n duidelike argumentlyn. 'n Sterk opstel het 'n inleiding wat jou standpunt stel, paragrawe wat elk een punt met bewyse maak, en 'n gevolgtrekking wat na die vraag terugkeer. 'n Nuttige beplanningsreël is om tyd volgens punte toe te ken. As Vraestel 1 uit 150 punte oor 3 uur bestaan, is dit ongeveer:

\[ \text{minute per punt} = \frac{180 \text{ minute}}{150 \text{ punte}} \approx 1{,}2 \text{ minute per punt} \]

So 'n opstel van 50 punte verdien ongeveer 60 minute, beplanning ingesluit. Om tyd só te bestuur, is self 'n eksamineerbare vaardigheid, want 'n onvoltooide vraestel kan nie volpunte verdien nie, hoe goed die dele wat jy wel geskryf het, ook al is.