Hoofstuk 1. Welkom by Graad 11 Toerisme: Die Bedryf op een Oogopslag GRATIS
Wanneer 'n gesin van Gauteng 'n naweek by 'n gastehuis in Clarens bespreek, 'n motor by die OR Tambo Internasionale Lughawe huur, by 'n padstal langs die pad eet en R650 vir 'n begeleide staptog in die Golden Gate Hoogland Nasionale Park betaal, neem hulle deel aan een van Suid-Afrika se grootste bedrywe. Toerisme is nie 'n enkele besigheid nie — dit is 'n wye web van dienste wat mense wat van die huis af reis, vervoer, huisves, voed, begelei en vermaak. In Graad 11 bou jy voort op die grondslag van Graad 10 deur te kyk hoe die hele bedryf inmekaarpas en waarom dit so belangrik vir die Suid-Afrikaanse ekonomie is. Toerisme dra elke jaar honderde miljarde rande tot ons land by en ondersteun ver meer as 'n miljoen werksgeleenthede, van sjefs in Kaapstadse hotelle tot wildbewaarders in die Krugerwildtuin.
1.1 Wat toerisme werklik beteken
Die Verenigde Nasies se Wêreldtoerisme-organisasie (UNWTO) definieer toerisme as die aktiwiteite van mense wat reis na en bly in plekke buite hulle gewone omgewing vir nie meer as een aaneenlopende jaar nie, vir ontspanning, besigheid of ander doeleindes. Drie idees binne daardie definisie is die moeite werd om raak te sien. Eerstens moet die persoon weg van sy gewone omgewing reis — 'n rit na die plaaslike winkel is nie toerisme nie. Tweedens is die verblyf tydelik (minder as 'n jaar), dus is emigrasie nie toerisme nie. Derdens kan die doel ontspanning wees, maar dit kan ook besigheid, mediese, godsdienstige of familiebesoek wees.
'n Nuttige onderskeid is tussen 'n toeris en 'n eendagbesoeker (uitstappie-besoeker). 'n Toeris bly ten minste een nag by die bestemming, terwyl 'n eendagbesoeker dieselfde dag huis toe terugkeer sonder 'n oornagverblyf. Albei spandeer geld en albei is belangrik vir die bedryf.
1.2 Waarom toerisme vir Suid-Afrika saak maak
Toerisme is waardevol omdat dit buitelandse valuta verdien wanneer oorsese besoekers dollars, euro's of ponde hier spandeer, en omdat dit werk skep wat dikwels net indiensopleiding benodig, wat help om werkloosheid te verminder. Geld wat deur 'n toeris bestee word, hou nie by die eerste besigheid op nie — dit word die vermenigvuldigingseffek genoem. Wanneer 'n Duitse besoeker R2 000 per nag vir 'n lodge betaal, betaal daardie lodge personeel, koop groente by 'n plaaslike boer en bestel linne by 'n wassery, sodat 'n enkele rand verskeie kere deur die gemeenskap sirkuleer.
- Ekonomiese waarde: buitelandse valuta, belasting, belegging en die vermenigvuldigingseffek.
- Maatskaplike waarde: werk, vaardigheidsontwikkeling, trots op plaaslike erfenis en kultuur.
- Omgewingswaarde: inkomste wat help om bewaring in parke en reservate te befonds.
1.3 Die hoof-rolspelers in die bedryf
Die toerismebedryf word in sektore georganiseer — groepe besighede wat 'n soortgelyke tipe diens lewer. Jy sal elke sektor in detail in latere hoofstukke bestudeer, dus het jy hier net die groot prentjie nodig. Die hoofsektore is vervoer (lugrederye soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens, motorhuur, busse soos die Baz Bus), verblyf (hotelle, lodges, gastehuise, rugsakreisigersverblyf), kos en drank (restaurante en spysenierings), toeroperateurs en reisagente wat reise saamstel en verkoop, attraksies en vermaak (Tafelberg, die Apartheidsmuseum, feeste), en steundienste en bewaring (toeristeinligtingskantore, SANParke).
Naas hierdie private besighede speel die openbare sektor 'n leidende rol. Die nasionale Departement van Toerisme stel beleid, Suid-Afrikaanse Toerisme (SAT) bemark die land in die buiteland, en elke provinsie het sy eie toerisme-owerheid soos Kaapstad Toerisme. Saam vorm die private en openbare sektore die volledige bedryf.
1.4 Tipes toerisme volgens waarheen die reisiger gaan
Ons klassifiseer toerisme volgens die rigting van die reis relatief tot 'n land se grense. Binnelandse toerisme is inwoners wat binne hulle eie land reis, soos 'n Johannesburgse gesin wat in Mosselbaai vakansie hou. Inkomende toerisme is buitelandse besoekers wat na Suid-Afrika kom, soos 'n toeris uit die Verenigde Koninkryk op safari. Uitgaande toerisme is Suid-Afrikaners wat na ander lande reis, soos 'n Pretoriase egpaar wat Mauritius besoek. Inkomende toerisme word veral hoog geag omdat dit nuwe buitelandse geld in die land inbring, terwyl binnelandse toerisme geld tuis laat sirkuleer en meer stabiel is tydens globale insinkings.
1.5 Hoe hierdie jaar saamgestel is
Jou Graad 11-kursus is om sewe inhoudsareas gebou: toerismesektore; kaartwerk en toerbeplanning; toerisme-attraksies; volhoubare en verantwoordelike toerisme; binnelandse, streeks- en internasionale toerisme; bemarking; en vaardighede, kennis en diensuitnemendheid. Hierdie eerste hoofstuk is jou kaart van die hele reis. Keer gedurig terug na die idee dat elke sektor, elke berekening en elke kliënte-interaksie waarvan jy sal leer, deel is van een verbonde stelsel waarvan die doel is om reisigers 'n veilige, onvergeetlike ervaring te gee terwyl dit waarde vir Suid-Afrika skep.